Uygulanan Testler ve Sistem Özellikleri

UYGULANAN TESTLER VE SİSTEM 

ÖZELLİKLERİ

SİSTEMİN YENİLİKÇİ ÖZELLİKLERİ

     Trafikent Psikoteknik Değerlendirme Sistemi (Trafikent PDS) TUBİTAK ODTÜ BİLTEN tarafından beş yıllık bir süreçte geliştirilmiştir. 2002'den sonra donanımsal ve yazılımsal olarak Meteksan Sistem tarafından yenilenmiştir. Diğer psikoteknik değerlendirme sistemleriyle karşılaştırıldığında Trafikent PDS'nin bazı özelliklerinin diğer sistemlerde bulunmadığı görülmektedir.

·         Beş bilimsel beceri ve sekiz psikomotor testi

·         Arabaya benzeyen donanımı

·         Kullanıcıyla sistemin daha yakın olmasını sağlayan dokunmatik ekran

·         Tepkilerin dokunmatik olarak direksiyon ve pedal yoluyla verilmesi

·         Testlerin daha kolay anlaşılmasını sağlamak için, açıklamaların hem yazılı hem de kulaklıklardan sesli olarak verilmesi

·         Kişi güvenlik bataryası dediğimiz, kamera sistemiyle teste giren sürücünün teste girdiğini ispat sistemi

Zihinsel Yetenek ve Beceri Testleri

A. Sürekli Dikkat Testi

B. Seçici Dikkat Testi

C. Muhakeme Testleri A-B

D. Hız-Mesafe ve Çarpışma Zamanı Tahmin Testi

E. Çevresel Görüş Testi I-II

F. Trafiğe İlişkin Görüş Testi

G. Görsel Algı ve Bellek Testi

H. Görsel Süreklilik Testi

Psikomotor Yetenek ve Beceri Testleri

A. Tepki Hızı Testi

B. Koordinasyon Testi

Kişilik ve Sürücü Davranışları Anketi

A. Demografik Bilgi Formu

B. Sürücü Davranışları ve Becerileri Ölçeği

C. Heyecan-Uyaran Arama ve Risk Alma Ölçeği

D. Kısa Semptom Envanter

Alg Trafikent Psikoteknik Cihazı

ALG TRAFİKENT PSİKOTEKNİK CİHAZI

·  ALG Trafikent Psikoteknik Değerlendirme Cihazı Yazılımı TUBİTAK ODTÜ BİLTEN tarafından desteklenmiştir. 

·  Testlerin içeriği Doç. Dr. Nebi Sümer (ODTÜ), Doç. Dr. Belgin Ayvaşık (ODTÜ) ve Doç. Dr. Nurhan Er (Ank. Ünv.) tarafından geliştirilmiştir. 

·  Türk Psikologlar Derneği'nin resmi onayı ile, Sistemin yasal mevzuata uygun olarak sürücü ölçme-değerlendirme alanında kullanılabileceği bildirilmiştir.
 

·  Bu alanda ülkemizde geliştirilen ilk ve tek özgün sistem olup tamamen yerli bir yazılım ve donanım ürünüdür. 

·  Norm değerleri, Türk sürücülerinden toplanan verilerden oluşturulmuştur. 

·  Sistemde zihinsel ve psiko-motor becerileri ölçen ve güvenli sürücülük davranışlarını, alışkanlıklarını ve kişilik özelliklerini ölçen bir Kişilik-Güvenlik Bataryası bulunmaktadır. 

·  Testler yaklaşık 1 saat sürmekte olup katılımcının hızına ve uygulanan test sayısına göre bu süre değişebilmektedir. 

·  Test sonuçları hakkında ayrıntılı raporlama ve yazıcı çıktısı alınabilmektedir. 

·  Dokunmatik Ekran ve kalemi ile Sistem kullanımı ve veri girişi kolaylaştırılmıştır. 

·  Ölçüm gücünü arttırmaya yönelik olarak bütün tepkilerin direksiyon ve pedallar aracılığıyla verilmesi sağlanmıştır. 

·  Bilgisayar aşinalığını zorunlu kılmayan, yazılı ve sesli yönergeler ile kullanım kolaylığı sağlanmıştır.

Psikoteknik İçin Gerekli Evraklar

PSİKOTEKNİK RAPORU İÇİN GEREKLİ 

EVRAKLAR

1. 2 adet vesikalık fotoğraf
2. Ehliyet fotokobisi
3. Nufus Cuzdanı Fotokobisi
4. *Emniyet tarafından ehliyetlerine el konulan sürücüler bu belgeler ek olarak emniyetten iade talebi için gerekli evrakı alıp gelmeleri gerekmektedir.

PSİKOTEKNİK RAPORUNUN GEÇERLİLİK 

SÜRESİ NE KADARDIR?

      

       Psikoteknik değerlendirme sonuunda ve Psikiyatri 

muayenesinden sonra sürücünün belgeyi almasına bir mani olmaması sonucunda alınan rapor alındığını tarihten itibaren en fazla BEŞ(5) yıl süre ile geçerlidir. Bu sürenin dolmasının ardından sürücü tekrar teste girmek zorundadır.

Yasal Zorunluluklar

YASAL  ZORUNLUKLAR VE KAPSAMLAR:

KARA YOLU TAŞIMA YÖNETMELİĞİ

 MADDE 60/e :

       "(Ticari olarak yük/eşya ve yolcu taşımacılığı yapanlar) Sürücülerin Bedeni ve Psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir raporu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaları zorunludur" şeklindedir.

  Madde 79: 

       Kanunun ilgili maddelerinde tanımlanan nitelikteki trafik suçlarını işleyen sürücüler, ekte yer alan 4 sayılı Cetvel’de tanımlanan usul ve esaslara uygun olarak, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulurlar. Muayene sonucu durumu uygun bulunan sürücülerin sürücü belgeleri Kanunun ilgili maddesinde belirtilen sürenin sonunda iade edilir.

  Madde 36: 

       (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde çalışan/çalıştırılan şoförlerin;
d) Şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaları, şarttır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında; 6.kısım:Madde 48,Madde 51. 9. Kısım; Madde 118

Testi Kimler almalıdır?

Testi Kimler Almalıdır?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği

 Şoförlerde aranacak nitelik ve şartlar

 MADDE 36:

(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde çalışan/çalıştırılan şoförlerin; a) Taşıtın niteliğine uygun sürücü belgesine sahip olmaları,

 b) İlgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları,

 c) Büyük otobüs kullananlarının 26 yaşından gün almış olmaları,

ç) 63 yaşından gün almamış olmaları,

d) (Değişik: Resmi Gazete 31/12/2010-27802) Şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaları,

 e) Tehlikeli madde taşıyan taşıtları kullananlarının, ilgili mevzuatın öngördüğü eğitimi aldığını gösteren belgeye sahip olmaları,

 f) Uyuşturucu, silah, insan ve gümrük kaçakçılığı ile terör suçlarından dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmaları şarttır.

TİCARİ ARAÇ SÜRÜCÜLERİ: 

          Sürücülerin yük, eşya,kargo ve yolcu taşımacılığına(ticari amaçla taşıt kullanan herkes bu gruba dahildir.Bu grubun içerisinde kepçe oparötürleri , vinç oparayörleri, harfiyat kamyonları vb. Gibi ağır iş araçlarıda dahildir.) ait taşıtlarda çalışabilmesi için, bedeni ve aynı zamanda psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili psikoteknik kurumlarından psikolog,psikiyatris gözetiminde ve onayından  sonra her beş(5) yılda bir almaları gerekir.

ALKOL:

Yönetmelikte ile belirtilen miktarların üzerinde alkollü araç kullandığı tespit edilen araç sürücülerinin, suçun kaydedildiği tarihten itibaren geriye doğru beş(5) yıl içerisinde;üç(3) veya üçden (3’ten) fazla olması durumunda, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabii tutulur. Bu değerlendirme ve muayene sonrasında uygun görülenlere,  sürücü belgesi iade edilir.

HIZ SINIRI AŞIMI: 

         Hız sınırlarını %30’dan fazla aşmak suretiyle ihlal suçunun işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir (1) yıl içerisinde  aynı kuralı tekrardan beş(5) defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri bir(1) yıl süreyle geri alınır.  Bu belirtilen süre sonunda sürücü psiko-teknik  değerlendirme ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek uygun görülüğü takdirde ve mani bir hal oluşturmamak kaydıyla belgeleri iade edilir.

CEZA PUANI AŞIMI: 

         Aynı yıl içerisinde ikinci defa (100) puanı dolduran sürücülerin sürücü belgeleri dört (4) ay süre ile geri alınılarak psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanının muayenesine geri alınmak suretiyle muayene sonucunda sürücülük yapmasına mani bir hal tespit edilmeyen sürücülerin , sürücü belgeleri iade edilebilinilir.

STAJYER SÜRÜCÜLER:

2 sene boyunca 75 ceza puanına ulaşan stajyer sürücülerin ehliyetine el konulacak ve psikolojik durumunun tespiti için psikoteknik testine girmesi ve psikoteknik belgesi alması gerekecek. Bu belge Sağlık Bakanlığı tarafından onay verilmiş psikoteknik merkezlerinden verilmektedir. Psikoteknik belgesi aldıktan sonra sürücü kursuna başvurarak tekrar ehliyet alması gerekecek.

Psikoteknik Değerlendirme Süresi

       Psikteknik değerlendirme süresi en az 60 dakikadır.

60 dakikadan az süre ile alınan raporla geçersiz sayılmaktadır.

Psikoteknik değerlendirme yanı sıra Psikiyatri muayeneside raporun geçerli sayılması için zorunludur.

Teste Gelirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Teste Gelirken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

1.     Gözlük,işitme cihazı  veya herhangibi bir protez kullanmakta iseniz yanınız getirmeyi unutmayınız
2.  Uygulamaya katılmadan evvel alkol veya benzeri keyif verici maddeleri kesinlikle kullanmayını
3.  Uygulamaya katılmadan önce psikolojik ve fizyolojik durumunuzu etkileceyecek reçeteli yahut reçetesiz ilaçlar kullanmamaya özen gösteriniz.
4.     Uykunuzu iyi almış dinlenmiş veya açlık problemi çekmeden geliniz.

PSİKOTEKNİK DEĞERLENDİRME NEDİR?

                                      Psikoteknik Değerlendirme Nedir?

       

       Araç sürücülerinin güvenli bir şekilde araç kullanmalarını sağlayan kişinin zihinsel fonksiyonlarının(algı, dikkat, hafıza, muhakeme ) psikomotor yetenek ve becerilerinin(tepki hızı,göz,el,ayak koordinasyon) tutum-davranış, alışkanlık ve kişilik özelliklerinin(risk alma, saldırganlık,sorumluluk,öz kontrol) ölçülmesi ve sürücülük açısından uygunluğu, yeterliliği hakkında bir sonuca varılmasıdır. 

       Bu becerilere sahip olmanın, kurallara uygun olarak karar vererek ve doğru motor hareketleri yaparak kazalardan ve diğer oluşabilecek hatalardan kaçınabilme ve araç kullanabilmenin ilk ve en önemli basamaklarında biri olduğu söylenebilir.